Tuvalet eğitimi, çocuğun uyku ve uyanıklık sırasında dışkı ve idrar kontrolünü kazanmasını sağlar. Çocuk, tuvalet ihtiyacını fark edip yardım almadan giderebilir. Bu süreç, psikososyal gelişim için kritik öneme sahiptir.

Tuvalet alışkanlığı kazanma süresi ve eğitime başlama yaşı farklı faktörlere bağlıdır. Anne eğitimi, aile sosyokültürel yapısı, gelir düzeyi, çocuğun psikolojik durumu ve yaşam ortamı bunlardan birkaçıdır.

Tuvalet Eğitimine Başlama Dönemi
Çocuklar genellikle 1-3 yaş arasında tuvalet eğitimine başlar. Bu dönem, çocuğun kendini fark etmeye başladığı kritik bir süreçtir. Anal ve üretral sfinkterlerin istemli kontrolü çoğunlukla 18-24. aylar arasında gelişir.

Tuvalet Eğitimine Hazır Olma İşaretleri
Basit yönergeleri takip edebilir.
Bağımsız hareket edebilir ve “hayır” diyebilir.
Düzenli bağırsak hareketleri gösterir.
Anne-babayı taklit eder.
Giysilerini kendi başına çıkarıp giyebilir.
Oturağa ilgi duyar.
Altı 2 saat boyunca kuru kalabilir.
Yürüme, oturma ve çömelme becerileri yeterlidir.
Tuvalet ihtiyacını sözlü veya sözsüz ifade edebilir.
Kirli alt bezinden rahatsız olup değiştirilmesini ister.
Tuvalet Problemlerine Duyusal Bakış
Tuvalet alışkanlığı edinmede veya sonrasında yaşanan kaçırma ve tutma sorunları, çoğunlukla duyu bütünleme problemlerinden kaynaklanır.

Duyusal problemler ve etkileri:

İnteroseptif duyu (iç algı): Çocuk tuvalet ihtiyacını fark etmeyebilir.
Dokunma duyusu: Islaklığı fark etmeyebilir veya hoşlandığı için tuvaleti tutabilir.
Proprioseptif duyu: Mesane kaslarını kontrol etmekte zorlanabilir.
Vestibüler duyu (denge): Tuvalette dengede durmakta güçlük yaşayabilir.
Postüral kontrol: Aynı pozisyonda uzun süre durmak zor olabilir.
Koku duyusu: Tuvalet kokusu rahatsız edici veya cazip olabilir.
Görsel duyular: Tuvaletin görünümü korkutucu olabilir.
İşitme duyusu: Sifon sesi rahatsızlık verebilir.
Beslenme: Düşük lifli veya katı gıdalar tuvalet sorunlarına yol açabilir.
Duyusal gelişim, tuvalet aktivitelerine katılımı doğrudan etkiler. Duyu bütünleme sorunları, çocuğun günlük yaşam katılımını azaltabilir. Bu nedenle, tuvalet eğitiminde sorun yaşanıyorsa ergoterapist desteği almak faydalıdır.