Dispraksi Nedir?
Dispraksi, çocuklarda hareket ve koordinasyon eksikliği ile kendini gösterebilen bir durumdur.
Genellikle dil sorunları, algılama ve düşünme zorluğu ile birlikte gözlenebileceği gibi, tek başına da ortaya çıkabilir.
Dispraksisi olan çocuklar planlama yapmakta, grup oyunlarına katılmakta ve problemlere çözüm üretmekte zorlanabilirler.
Birey, bu zorlukları kompanse etmek için farklı yollar geliştirebilir; aile veya öğretmenler ise bu davranışları bazen davranış problemi veya asosyal tutum olarak yorumlayabilir.
Araştırmalara göre Amerika’da 100 çocuktan yaklaşık 10’u dispraksi özelliği taşımaktadır.
Belirgin dispraksisi olan çocukların çoğu erkek olup, 5 çocuktan 4’ü erkektir.
Bebeklik Döneminde Dispraksi Belirtileri
Kaslarda hafif gevşeklik veya sertlik
Oturma, emekleme, yürüme gibi motor aktivitelerde gecikme
Yüzüstü yatmayı reddetme veya emeklemeden yürüme
Katı gıdaya geçişte zorluk ve yemek yeme problemleri
Yeni becerileri öğrenmede güçlük
Kaygı, huzursuzluk ve gerginlik
Dil ve konuşma gelişiminde gecikmeler
Erken Çocukluk Döneminde Dispraksi Belirtileri
Çatal-kaşık kullanımında gecikme
Düğme ilikleme, fermuar açma kapatma gibi becerilerde zorlanma
Giyinme ve soyunmada bağımsız olamama
Dikkat zorluğu
Grup oyunlarına katılmada veya oyun kurmada zorlanma
Merdiven inip çıkmada güçlük
Yeni becerileri öğrenmeye direnç
Dans, folklor gibi aktivitelerde arkadaşlarıyla uyum sağlayamama
Makas ile kesme ve kalem tutmada akranlarının gerisinde kalma
Dil ve konuşma sorunlarının devam etmesi
Katı gıdaya geçmede veya çiğnemede güçlük
Bu dönemde çocuk, yapamadıklarının farkındadır ve sosyal veya eğitim ortamında kendi yöntemleriyle uyum sağlamaya çalışır.
Aktivitelerde gözlem yapar, önce diğer çocukları izler veya grubun en sonuna kalmayı tercih eder.
Dans gösterileri, spor faaliyetleri veya drama etkinliklerinden uzak durmayı seçebilir.
Okul Döneminde Dispraksi Belirtileri
Dikkat sorunları, dağınıklık ve eşyalarını kaybetme
Öğrendiklerini hafızaya alma güçlüğü
Günlük aktiviteleri unutma
Motor becerilerde zorlanma; spor ve fiziksel aktiviteleri yarıda bırakma
Kendine güven eksikliği ve sosyalleşmede güçlük
Duruş bozukluğu, çabuk yorulma, korkak davranış
El tercihinde kararsızlık
Yer-yön algısında zayıflık
Satır arasına yazı yazmada ve resim yapmada güçlük
Okuma yazmada sorun, kalem tutuşunda sıkıntı
Sıralı aktiviteleri karıştırma, matematik işlemlerinde güçlük
Planlama ve organizasyon sorunları
Fobiler ve kaygı
Tehlikeleri algılamakta zorluk
Akademik konuları anlamada güçlük
Sonuç
Dispraksi, çocukların motor ve bilişsel gelişimlerini etkileyebilir, ancak doğru destekle bu zorluklar yönetilebilir.
Ergoterapi ve bireyselleştirilmiş müdahaleler, çocuğun motor becerilerini, problem çözme yetilerini ve sosyal katılımını güçlendirebilir.
Erken farkındalık, hem çocuğun hem de ailenin sürece daha sağlıklı adapte olmasını sağlar.