Yutma bozukluğu, yiyecek, içecek veya tükürüğün ağızdan mideye güvenli ve etkili bir şekilde iletilememesidir. Tıbbi adıyla disfaji, her yaşta görülebilir ancak özellikle nörolojik hastalıklar, inme, yaşlılık ve bazı gelişimsel bozukluklar sonrası sık rastlanır.
Belirtileri Nelerdir?
Yemek yerken öksürme veya boğulma hissi
Ağızda yiyecek birikmesi, yutmadan düşürme
Yeme süresinin uzaması, çabuk yorulma
Yutarken ağrı veya zorlanma
Burundan sıvı gelmesi
Ses kısıklığı veya boğuk/ıslak ses
Tekrarlayan öksürük veya hırıltı
Aspirasyon riski, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları
Kilo kaybı ve yetersiz beslenme
Nedenleri Nelerdir?
Yetişkinlerde ve yaşlılarda:
İnme (felç) sonrası
Parkinson, ALS, MS gibi nörolojik hastalıklar
Demans ve Alzheimer gibi kognitif bozukluklar
Beyin tümörleri ve kafa travmaları
Baş-boyun kanserleri ve tedavileri
Reflü ve yapısal bozukluklar
Çocuklarda:
Prematür doğum sonrası beslenme sorunları
Serebral palsi gibi motor problemler
Gelişimsel gerilikler
Yapısal anomaliler (damak yarığı vb.)
Duyu bütünleme sorunları ve oral hassasiyet
Yutma Bozukluğu Tehlikeli midir?
Evet. Yutma bozuklukları, aspirasyon, boğulma, yetersiz beslenme ve kilo kaybı gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle şüphe durumunda mutlaka profesyonel değerlendirme gerekir.
Yutma Bozukluğu Hedefleri:
Güvenli ve etkili yutmayı yeniden kazandırmak
Beslenme kalitesini artırmak
Solunum yolu risklerini azaltmak
Yaşam kalitesini yükseltmek
Bağımsız yeme-içme becerilerini desteklemek