Seçici Konuşmazlık, çocukların konuşma becerileri gelişmiş olmasına rağmen belirli sosyal ortamlarda konuşmayı reddetmesiyle ortaya çıkan bir anksiyete bozukluğudur. Çocuklar evde veya güvendikleri kişilerle konuşabilir, ancak okulda veya yabancı kişilerle sessiz kalır. Sorun, konuşmayı bilmemek değil, yoğun kaygı nedeniyle konuşamamaktır.
Belirtileri Nelerdir?
Evde veya güvende olduğu kişilerle konuşurken sorun yaşamazken, sosyal ortamlarda konuşmama
Sorulduğunda sessiz kalma, baş sallama veya işaretle cevap verme
Sınıfta konuşmayı reddetme, parmak kaldırmama, sorulara yanıt vermeme
Yabancı biri geldiğinde donakalma, yüz ifadesinin değişmemesi
Tuvalet, açlık veya susuzluk ihtiyaçlarını dile getirmeme
6 aydan uzun sürerse değerlendirme gerekir
Neden Olur?
Sosyal kaygı bozukluğu en yaygın nedenidir
Genetik yatkınlık: Ailede kaygı öyküsü
Zorlayıcı veya ani değişimler: Okul değişikliği, göç, aile içi stres
Çok dilli ortamda büyümek (tek başına sebep değildir)
Aşırı koruyucu ebeveyn tutumu veya yüksek beklentiler
Travmatik yaşantılar, özellikle erken çocukluk döneminde
Tanı ve Değerlendirme Süreci
Tanı genellikle DSM-5 ölçütlerine göre konur:
En az 1 ay boyunca belirli sosyal ortamlarda konuşamama
Konuşma bozukluğu veya dil yetmezliğinden kaynaklanmama
Sosyal işlevselliği olumsuz etkileme
Evde veya güvende konuşabiliyor olma
Dil ve konuşma terapistleri, psikologlar ve çocuk psikiyatristleri birlikte çalışarak değerlendirme yapar.
Erken Müdahale Önemi
Erken müdahale ile Seçici Konuşmazlık yüksek oranda tedavi edilebilir. Okul öncesi dönemde başlayan terapi, çocukların kaygılarını yönetmesini ve sosyal ortamlarda konuşma becerilerini geliştirmesini sağlar.