Kekemelik, konuşurken istemsiz duraksamalar, hece veya ses tekrarları ve bloklarla ortaya çıkar. Çocuklar genellikle bu durumu yaşar. Bu durum iletişimi, özgüveni ve sosyal hayatı etkiler. Ancak aileler ve uzmanlar destek verirse, kekemeliği kontrol altına alabilirler.
Kekemeliğin Nedenleri
Kekemeliğin tek bir nedeni yoktur. Araştırmalar, birçok faktörün bir araya geldiğini gösterir. Öne çıkan etkenler şunlardır:
Genetik yatkınlık: Ailede kekemelik varsa çocukta risk artar.
Motor konuşma planlaması: Konuşma kaslarını koordine etmek çocuklar için zor olabilir.
Dil gelişim hızı: Dil, konuşmadan hızlı gelişirse kekemelik tetiklenebilir.
Çevresel faktörler: Stres, aile içi iletişim veya travmalar etkili olabilir.
Nörolojik farklılıklar: Beyindeki konuşma bölgeleri farklı çalışabilir.
Kekemelik Ne Zaman Başlar?
Kekemelik genellikle 2–6 yaş arasında ortaya çıkar. Bu dönemde çocuklar hızla dil ve konuşma öğrenir. İlk belirtiler şunlardır:
Hece veya kelime tekrarları (“be-be-be-ben”)
Ses uzatmaları (“ssssana”)
Konuşmada duraksamalar veya takılmalar (“……kalem”)
Göz kırpma, baş hareketleri ve yüz kasılmaları
Normal Akıcısızlık ve Kekemelik Farkı
Geçici akıcısızlık erken çocuklukta normaldir. Ancak bazı durumlarda dikkat gerekir. Özellikle şunlara bakın:
Takılmalar sık ve belirginse
Konuşma sırasında beden hareketleri varsa
Çocuk konuşmaktan kaçınıyorsa
Kekemelik 6 aydan uzun sürüyorsa
Ailede kekemelik öyküsü varsa
Bu belirtileri gözlemlerseniz, hemen bir dil ve konuşma terapistine başvurun.
Erken Müdahale Önemlidir
Erken müdahale çocuğun konuşma akıcılığını artırır. Ayrıca iletişimden kaçınmayı ve diğer sorunları önler. Özellikle okul öncesi terapiler hızlı ve kalıcı sonuç verir.
Kekemelik Çocuğun Suçu Değildir
Kekemelik alışkanlık veya dikkatsizlik değildir. Çocuk konuşurken isteyerek takılmaz. Bu yüzden aileler sabırlı olmalı ve çocuğa destek vermelidir. Ayrıca uzman yardımı almak durumu büyük ölçüde iyileştirir.