Kaba Motor Beceriler Nedir?
Kaba motor beceriler, büyük kas gruplarını (kollar, bacaklar, gövde) kullanarak yapılan hareketleri kapsar. Bu beceriler sayesinde birey çevresiyle aktif şekilde etkileşim kurabilir, vücut kontrolünü sağlar ve günlük yaşama katılabilir.
Örnek kaba motor beceriler şunlardır:
Oturmak
Emeklemek
Yürümek
Koşmak
Zıplamak
Merdiven inip çıkmak
Topla oynanan oyunlar
Bisiklete binmek
Yüzmek, dans etmek ve denge gerektiren sportif aktiviteler
Kaba Motor Gelişim Ne Zaman Başlar?
Çocuğun motor gelişimi anne karnında başlar ve doğum sonrası ilk yıllarda hızlı ilerler. Özellikle 0–6 yaş arası, kaba motor becerilerin temellerinin atıldığı kritik bir dönemdir.
Bu dönemde çocuk hem fiziksel hem de bilişsel, sosyal, duygusal ve duyusal alanlarda gelişir. Bu nedenle ebeveynler ve eğitimciler, bu süreci yakından takip etmelidir.
Günlük Yaşamda Kaba Motor Becerilerin Önemi
Kaba motor beceriler sadece oyun ve spor için değil; çocuğun bağımsızlığı için de önemlidir.
Çocuk bu becerileri kullanarak:
Masada dik oturur
Nesnelere rahatça uzanır
Giyinme ve soyunma gibi öz bakım becerilerini yerine getirir
Tuvalet ihtiyaçlarını karşılar
El yüz yıkama, diş fırçalama ve saç tarama rutinlerini uygular
Kaşık ve çatal kullanarak yemek yer
Oyun oynarken çevresini keşfeder ve öğrenir
Kaba Motor Problemleri Nasıl Anlaşılır?
Kaba motor becerilerde yaşanan güçlükler, genellikle erken çocuklukta kendini gösterir.
📌 Aşağıdaki durumlar, bir uzman tarafından değerlendirme gerektirir:
Oturma, emekleme veya yürüme gibi gelişim basamaklarında gecikme
Oyun parklarındaki aktivitelere katılmaktan kaçınma
Aktivite sonrası çabuk yorulma ve düşük kas dayanıklılığı
Denge kurmakta zorlanma (tek ayak durma, çizgi üzerinde yürüme vb.)
Engel atlama, tırmanma veya sıçrama hareketlerinde eksiklik
Merdiven çıkma ve inme sırasında tutunma ihtiyacı
Spor veya fiziksel oyunlara karşı isteksizlik
Yaşıtlarına göre sakarlık veya yavaşlık
Postüral duruş bozuklukları (düşük omuz, kambur duruş, eğik oturma)
Ergoterapide Kaba Motor Beceriler Nasıl Desteklenir?
Ergoterapistler, kaba motor becerilerde yaşanan güçlükleri detaylı değerlendirme ile tespit eder. Ardından çocuk için kişiselleştirilmiş bir müdahale programı hazırlar.
Program sırasında çocuk, büyük kas gruplarını güçlendiren, dengeyi ve koordinasyonu geliştiren aktivitelerle desteklenir. Ayrıca oyun temelli uygulamalar sayesinde motivasyon artar ve günlük yaşam becerileri ile entegrasyon sağlanır.