İnce Motor Beceriler Nedir? Neden Önemlidir?
İnce motor beceriler, ellerimizi ve parmaklarımızı kullanarak yaptığımız küçük, kontrollü hareketleri ifade eder. Yazı yazmak, düğme iliklemek, kaşıkla yemek yemek veya makas kullanmak gibi günlük aktiviteler, bu becerilere bağlıdır.
Bu beceriler, kaba motor becerilerle (oturma, yürüme, denge sağlama) birlikte çalışır ve çocuğun günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlığını artırır. Ergoterapistler olarak, bizler her bireyin günlük yaşama aktif katılımını hedefleriz.
İyi Bir İnce Motor Becerisi İçin Gerekli Bileşenler
Sağlıklı ince motor beceriler geliştirmek için yalnızca el ve parmak hareketi yeterli değildir. Bu becerilerin arkasında bir dizi gelişimsel ve motorik altyapı bulunur:
🔄 Bilateral Entegrasyon (İki Elli Koordinasyon)
Bir aktivite sırasında iki elin birlikte ve farklı görevlerde kullanılmasıdır.
Örnekler:
Kavanoz kapağını açarken bir el kavanozu sabitler, diğer el kapağı çevirir
Yazı yazarken bir el defteri tutar, diğer el kalemi kullanır
💪 El ve Parmak Kuvveti
Eller ve parmaklarla nesnelere karşı kuvvet uygulama yetisidir.
Örnekler: Fermuar çekme, tok açma veya mandal takma
👁️✋ El-Göz Koordinasyonu
Gözle algılanan bilgiyi eller aracılığıyla kontrol etme becerisidir.
Örnekler: Kalemi satırda tutarak yazmak, çizgi üzerinden kesmek
🖐️ El Baskınlığı (Dominant El Kullanımı)
Bir elin diğerine göre daha sık ve etkili kullanılması beceri gelişiminde önemlidir.
Geç belirlenmesi, yazı becerilerinde gecikmeye yol açabilir.
🧩 Kol-El-Parmak Konumlandırması
Aktiviteye uygun şekilde vücut bölümlerini yerleştirme ve pozisyonlama.
Örnek: Masa başında uygun kol pozisyonunda yazmak
🔄 Nesneleri Kontrollü Kullanma
Çatal, kaşık, diş fırçası veya makas gibi araçları amaca uygun tutup yönlendirebilme
🔋 Kas Enduransı (Dayanıklılık)
Bir aktiviteyi belirli süre sürdürebilme yetisidir.
Örnek: 10 dakika boyunca yazı yazarken yorulmamak
İnce Motor Becerilerde Sorun Olduğunda Ne Olur?
İnce motor becerilerde zayıflık olan çocuk veya bireylerde şu zorluklar gözlemlenir:
Nesneleri sık sık düşürme
Yazı yazmada yavaşlık veya harfleri hatalı yazma
Makasla düzgün kesememe
Düğme ilikleme, fermuar çekmede zorlanma
Kaşık veya çatalı dökmeden kullanamama
Diş fırçalama, saç tarama gibi günlük bakım becerilerinde eksiklik
Boyama, yapboz tamamlama veya lego oynama gibi oyunlarda isteksizlik
Kitap ve defter sayfalarını çevirmede güçlük
Bu durumlar yalnızca motor becerileri değil, aynı zamanda çocuğun özgüveni, akademik başarısı ve sosyal katılımını da olumsuz etkiler.
Ne Zaman Bir Ergoterapiste Başvurmalısınız?
Çocuğunuzda yukarıdaki belirtilerden bazılarını gözlemliyorsanız, erken değerlendirme yapmak önemlidir. Bu sayede problem büyümeden müdahale edilir ve gelişim desteklenir.
Bir ergoterapist, detaylı motor değerlendirme yaparak çocuğun ince motor beceri düzeyini belirler ve ihtiyaçlarına uygun bireyselleştirilmiş terapi planı hazırlar.rapi programı oluşturulur.