Günlük Yaşam Becerileri (GYA), bireyin günlük hayatını bağımsız, güvenli ve etkili sürdürmesini sağlayan temel becerilerdir.
Bu beceriler sayesinde çocuk veya birey:
🧼 Kendi kişisel bakımını yapabilir
🍽️ Yemek yeme, giyinme ve temel işlevleri yerine getirebilir
🧃 Sosyal ortamlara ve ev yaşamına uyum sağlar
🧠 Okula veya iş hayatına hazırlanır
Böylece, birey hem fiziksel hem de sosyal ve zihinsel olarak daha bağımsız olur.
Günlük Yaşam Becerileri Hangi Alanları Kapsar?
GYA, çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine uygun olarak yerine getirmesi beklenen işlevleri içerir.
🛁 Kişisel Bakım Becerileri
El ve yüz yıkama
Diş fırçalama
Banyo yapma
Saç tarama
Tuvalet kullanımı
Tırnak kesme ve burun temizleme gibi hijyen alışkanlıkları
👕 Giyinme ve Soyunma Becerileri
Kıyafet seçme
Düğme ilikleme ve fermuar çekme
Ayakkabı giyme ve bağlama
Mevsime uygun giyinme
🍴 Beslenme Becerileri
Kaşık, çatal ve bıçak kullanma
Kendi başına yemek yeme
Su veya meyve suyu dökme
Yiyecek seçme ve tabağını bitirme
🧹 Ev İçi Sorumluluklar
Oyuncak toplama
Sofra kurma ve toplama
Basit yiyecek hazırlama
Kirli kıyafetleri sepete atma
Eşyalarını düzenleme
🧠 İşlevsel Beceriler
Zaman kavramını öğrenme (sabah, akşam, okul saati)
Günlük rutinleri takip etme
Sıra bekleme ve yönergeleri takip etme
Sosyal ortamlarda uygun davranış sergileme
Neden Önemlidir?
Günlük yaşam becerileri, çocuğun fiziksel, zihinsel, duygusal ve sosyal gelişimini destekler.
Bu beceriler sayesinde çocuklar:
🎯 Kendi ihtiyaçlarını karşılayabilir
🧍♂️ Aile ve okul hayatına daha kolay uyum sağlar
🤝 Sosyal çevrede bağımsız ve özgüvenli olur
🧠 Sorumluluk alma ve problem çözme becerilerini geliştirir
📚 Akademik hayatta daha organize ve kontrollü davranır
Ayrıca, GYA becerilerinde yetersizlik, özgüven eksikliği, bağımlılık, sosyal izolasyon ve davranışsal problemlere yol açabilir.
Hangi Durumlarda Destek Gerekebilir?
Bazı çocuklar gelişimsel farklılıklar nedeniyle bu becerileri geç öğrenir veya bağımsız uygulamakta zorlanır.
Aşağıdaki durumlarda profesyonel destek almak önemlidir:
Kendi başına yemek yiyememe
Tuvalet ihtiyacını ifade edememe veya kontrol edememe
Düğme ilikleme, fermuar çekmede zorlanma
Diş fırçalama veya saç tarama gibi bakım alışkanlıklarını reddetme
Oyun ve okul rutinlerine uyum sağlayamama
Akranlarına göre fazla bağımlı olma
Günlük görevleri yapmakta isteksizlik veya unutkanlık