Dizartri, konuşma için gerekli kasların (dudaklar, dil, yumuşak damak, ses telleri, solunum kasları) zayıf, yavaş veya koordinasyonsuz çalışması sonucu ortaya çıkan motor konuşma bozukluğudur. Genellikle beyinde veya sinir sisteminde meydana gelen hasarlardan kaynaklanır.
Dizartrisi olan kişiler ne söylemek istediklerini bilir, ancak bunu anlaşılır şekilde ifade etmekte zorlanır. Konuşmaları boğuk, burundan gelen, yavaş, monoton veya anlaşılması güç olabilir.
Dizartri Kimlerde Görülür?
Dizartri doğuştan veya sonradan edinilmiş nörolojik durumlarda görülebilir. Bunlar:
Serebral palsi
İnme (felç)
Travmatik beyin hasarı
Kas hastalıkları (örn. musküler distrofi)
Parkinson hastalığı
Multipl skleroz (MS)
ALS (Amyotrofik Lateral Skleroz)
Beyin tümörleri
Dizartrinin Belirtileri
Belirtiler bireyin yaşı, bozukluğun şiddeti ve etkilenen kaslara bağlı olarak değişir. Yaygın belirtiler:
Konuşmanın anlaşılmaması
Yavaş, zayıf veya monoton konuşma
Konuşurken çabuk yorulma
Sesin kısık, burunlu, boğuk veya zor duyulur olması
Hece ve kelimeler arasında uyumsuzluk
Yutma güçlüğü (disfaji) eşlik edebilir
Nefes ile ses arasında uyum problemi
Bu belirtiler iletişim kurma isteğini azaltabilir ve sosyal ile duygusal zorluklara yol açabilir.
Dizartri ile Apraksi ve Afazi Arasındaki Fark
Dizartri: Motor kasların zayıflığı veya koordinasyon problemi, fiziksel üretim güçlüğü
Apraksi: Konuşma hareketlerini planlayamama, hareket planlama sorunu
Afazi: Dilin kendisinin bozulması, dil işlemleme sorunu
Bu farklılıkların doğru değerlendirilmesi, etkili bir tedavi planı için kritiktir.