Fırsat öğretimi, çocuğun ilgilerini kullanarak bir şeyler yapması veya söylemesi için doğal öğrenme anları yaratmayı amaçlayan bir öğretim yöntemidir. Bu yaklaşımda çocuk aktif bir katılımcıdır ve öğrenme, günlük yaşamın içinde gerçekleşir.
Çocuğun ilgilendiği etkinlikler sırasında onunla etkileşime geçmek, sohbet etmek veya sırayla oyun oynamak; hem dil gelişimini hem de sosyal iletişim becerilerini destekler. Fırsat öğretimi, çocuğun öğrenmeye ihtiyaç duyduğu becerileri eğlenceli ve doğal bir şekilde kazanmasına yardımcı olur.
Fırsat Öğretiminin Temel İlkesi
Bu yöntemde öğrenme, çocuğun ilgisine ve hazırbulunuşluk düzeyine göre şekillenir. Çocuk bir etkinliğe ilgi gösterdiğinde yetişkin, bu ilgiyi bir öğretim fırsatına dönüştürür. Böylece çocuk hem eğlenir hem de farkında olmadan yeni beceriler öğrenir.
Fırsat Öğretiminin 5 Adımı
- Çocuğun Etkileşimi Başlatmasını Bekleyin
Çocuğun ilgisini gösteren bir ses, sözcük veya bakışı fark edin. Çocuğun kendi isteğiyle başlattığı bu etkileşim, öğretim sürecinin ilk adımıdır. - Çocuğun Başlattığı Etkileşime Katılın
Çocuğun ilgilendiği nesneye bakın, onun adını söyleyin, kısa bir yorum yapın veya soru sorun. Böylece çocuğun etkileşimini genişletmesine yardımcı olursunuz. - Bekleyin
Çocuğa tepki vermesi için zaman tanıyın. Bu bekleme süresi, çocuğun düşünmesine ve iletişim kurmasına olanak sağlar. - Destekleyin
Çocuk ihtiyaç duyarsa model olun veya küçük ipuçları verin. Gerektiğinde fiziksel yardım sağlayarak süreci kolaylaştırın. - Onaylayın ve Pekiştirin
Çocuğun ilgilendiği nesneyi verin, söylediklerini genişletin ya da doğal bir ödülle pekiştirin. Bu, çocuğun davranışının anlamlı bir sonuçla ilişkilendirilmesini sağlar.
Fırsat Öğretiminin Önemi
Fırsat öğretimi, çocukların dil gelişimini, sosyal iletişim becerilerini ve dikkat sürelerini artırır. Günlük rutinlerde, oyun zamanlarında veya sohbetlerde uygulanabilir olması sayesinde öğrenmeyi doğal bir süreç hâline getirir.
Ebeveynler ve terapistler bu yöntemi kullanarak çocukların gelişimini destekleyebilir, öğrenmeyi eğlenceli ve sürdürülebilir bir hâle getirebilirler.