- Down sendromlu bireyler, kendilerine özgü dil ve iletişim profiline sahiptir.
Anlama becerileri, ifade etme becerilerinden daha iyidir. - Down sendromunda dil gelişimini etkileyen birçok temel etmen vardır:
işitme, oral-motor beceriler, bilişsel süreçler, sosyal beceriler ve dil öncesi iletişim becerileri. - Sık geçirilen orta kulak iltihabı, dil ediniminde ek zorluklara neden olabilir. Benzer şekilde ağız yapısına ve kas kontrolüne yönelik farklılıklar, konuşma anlaşılırlığını etkileyebilir.
- Erken dönemde oral motor beceriler, dil ve konuşma becerileri, sesbilgisel farkındalık becerileri, pragmatik beceriler ve bilişsel becerilerin desteklenmesi; bireyin ilerleyen dönemde akademik hayatını ve sosyal ilişki becerilerini olumlu yönde etkiler.
Oral Motor Beceriler
- Down sendromlu çocuklarda küçük ağız boşluğu, görece daha büyük dil ve daha yüksek kemerli damak vardır.
- Bu farklılıklar konuşma anlaşılırlığının daha düşük olmasına neden olmaktadır. Konuşma organlarının hız, hareket, açıklık ve koordinasyonu gibi motor işlevlerde zorlanırlar.
- Konuşma apraksisi, dizartri ve ses kalitesi gibi faktörler anlaşılırlığı etkiler.
Dil Becerileri
- Alıcı dil becerileri, ifade edici dil becerilerinden daha güçlüdür.
- Sözcük bilgisi akranlarıyla uyumlu olsa da uzun cümleler kurmakta zorlanırlar. İlk sözcüklerini daha geç edinirler.
Bilişsel ve Sosyal Beceriler
- Down sendromlu çocukların bilişsel düzeyleri, ağır düzeyde zihinsel yetersizlikten normal zeka düzeyine kadar değişkenlik gösterebilir.
- Görsel-uzamsal algı becerileri güçlü yönleridir.
- Görsel, işitsel becerilerde ve fonolojik bellek becerilerinde zorlanırlar. Bunlar anlama, cümle uzunluğu ve okuma güçlükleriyle ilişkilidir.
- Sosyal, ilgili ve sevecendirler. Jestlerle / işaretlerle isteklerini belli etme akranlarıyla benzerdir.
İşitme Kaybı
- Down sendromlu çocukların yaklaşık üçte ikisi iletim tipi, sensörinöral tip veya mikst tipte işitme kaybı yaşar.
- Dar dış kulak yolu ve kraniofasiyal farklılıklar nedeniyle orta kulakta sıvı birikmesi (otitis media) sık görülür. Orta kulak iltihabı hafif ile orta derecede iletim tip işitme kaybına sebep olabilir.
- Sık geçirilen orta kulak iltihabı, dil ve konuşma becerilerini önemli ölçüde etkiler.
Sesbilgisi (Fonoloji)
- Down sendromlu çocuklarda okul öncesinde ve okul çağında fonolojik hatalar sık görülür.
- Down sendromlu erkek çocuklarda ünsüz hataları (ünsüz düşürme – kalem yerine kale) daha fazladır.
- Konuşma anlaşılırlıkları düşüktür.
- Daha basit cümleler kurarlar.
- Fonolojik süreçleri (sistematik ses hataları ve basitleştirme işlemleri – kapı yerine papı) daha uzun sürer.

