Down Sendromu Dil ve Konuşma Özellikleri

  • Down sendromlu bireyler, kendilerine özgü dil ve iletişim profiline sahiptir.
    Anlama becerileri, ifade etme becerilerinden daha iyidir.
  • Down sendromunda dil gelişimini etkileyen birçok temel etmen vardır:
    işitme, oral-motor beceriler, bilişsel süreçler, sosyal beceriler ve dil öncesi iletişim becerileri.
  • Sık geçirilen orta kulak iltihabı, dil ediniminde ek zorluklara neden olabilir. Benzer şekilde ağız yapısına ve kas kontrolüne yönelik farklılıklar, konuşma anlaşılırlığını etkileyebilir.
  • Erken dönemde oral motor beceriler, dil ve konuşma becerileri, sesbilgisel farkındalık becerileri, pragmatik beceriler ve bilişsel becerilerin desteklenmesi; bireyin ilerleyen dönemde akademik hayatını ve sosyal ilişki becerilerini olumlu yönde etkiler.

Oral Motor Beceriler

  • Down sendromlu çocuklarda küçük ağız boşluğu, görece daha büyük dil ve daha yüksek kemerli damak vardır.
  • Bu farklılıklar konuşma anlaşılırlığının daha düşük olmasına neden olmaktadır. Konuşma organlarının hız, hareket, açıklık ve koordinasyonu gibi motor işlevlerde zorlanırlar.
  • Konuşma apraksisi, dizartri ve ses kalitesi gibi faktörler anlaşılırlığı etkiler.

Dil Becerileri

  • Alıcı dil becerileri, ifade edici dil becerilerinden daha güçlüdür.
  • Sözcük bilgisi akranlarıyla uyumlu olsa da uzun cümleler kurmakta zorlanırlar. İlk sözcüklerini daha geç edinirler.

Bilişsel ve Sosyal Beceriler

  • Down sendromlu çocukların bilişsel düzeyleri, ağır düzeyde zihinsel yetersizlikten normal zeka düzeyine kadar değişkenlik gösterebilir.
  • Görsel-uzamsal algı becerileri güçlü yönleridir.
  • Görsel, işitsel becerilerde ve fonolojik bellek becerilerinde zorlanırlar. Bunlar anlama, cümle uzunluğu ve okuma güçlükleriyle ilişkilidir.
  • Sosyal, ilgili ve sevecendirler. Jestlerle / işaretlerle isteklerini belli etme akranlarıyla benzerdir.

İşitme Kaybı

  • Down sendromlu çocukların yaklaşık üçte ikisi iletim tipi, sensörinöral tip veya mikst tipte işitme kaybı yaşar.
  • Dar dış kulak yolu ve kraniofasiyal farklılıklar nedeniyle orta kulakta sıvı birikmesi (otitis media) sık görülür. Orta kulak iltihabı hafif ile orta derecede iletim tip işitme kaybına sebep olabilir.
  • Sık geçirilen orta kulak iltihabı, dil ve konuşma becerilerini önemli ölçüde etkiler.

Sesbilgisi (Fonoloji)

  • Down sendromlu çocuklarda okul öncesinde ve okul çağında fonolojik hatalar sık görülür.
  • Down sendromlu erkek çocuklarda ünsüz hataları (ünsüz düşürme – kalem yerine kale) daha fazladır.
  • Konuşma anlaşılırlıkları düşüktür.
  • Daha basit cümleler kurarlar.
  • Fonolojik süreçleri (sistematik ses hataları ve basitleştirme işlemleri – kapı yerine papı) daha uzun sürer.