Uyku sorunları, çocuklarda sık karşılaşılan bir durumdur. Bunlar arasında uykuya dalma güçlüğü, derin uykuya geçememe, gece sık uyanma, az uyuma ve tek başına uyumama yer alır. Uyandıktan sonra ağlama ve huzursuzluk da sık gözlenen belirtilerdendir.
Çocuklarda Uykunun Önemi
Uyku, beyin gelişimi başta olmak üzere birçok gelişim alanı için kritik bir gereksinimdir. Yeterli ve düzenli uyku, öğrenme, hafıza ve bilişsel becerileri destekler; psikososyal uyum, mizaç ve akademik başarıyı etkiler; fiziksel büyüme ve metabolizma için hayati öneme sahiptir.
Yeni doğan bebekler günde 16-18 saat uyurken, bir aylık bebeklerde bu süre 14-16 saate düşer. REM uykusu, çocuğun yoğun uyaranları işlemleyerek nörolojik gelişimi desteklemesini sağlar.
Çeşitli faktörler uyku düzenini bozabilir: diş çıkarma döneminde huzursuzluk, anne sütü alan bebeklerde sık uyanma, aşırı sıcak ortam ve bebeğin fazla giydirilmesi, anne-babadan ayrılma endişesi gibi durumlar uyku problemlerine yol açabilir.
Duyu Bütünleme Problemleri ve Uyku
Duyu bütünleme problemleri yaşayan çocuklarda uyku sorunları sık görülür.
İnteroseptif duyu sorunları: Kalp atış hızı, vücut ısısı veya solunum gibi vücuttan gelen uyarımlardan rahatsızlık, uykuya dalmayı zorlaştırır.
Proprioseptif duyu sorunları: Çocuk, yatakta rahat pozisyon bulmakta zorlanır, sürekli hareket eder ve tek başına uyumakta güçlük çeker.
Vestibüler sistem sorunları: Yatarken dönme veya derin uykuya geçme güçlüğü yaşanabilir; sık uyanma ve huzursuzluk görülebilir.
Taktil duyu sorunları: Nevresim, pijama dokusu veya ortam sıcaklığı uyku kalitesini etkiler.
Görsel ve işitsel duyu sorunları: Oda ışığı veya çevre sesleri uykuya dalmayı zorlaştırabilir.
Koku duyusu sorunları: Nevresim ve şampuan kokuları uykuya geçişi etkileyebilir.
Bu sorunları gözlemliyorsanız, bir ergoterapist ile değerlendirme almak faydalı olur.
Çocuklarda Önerilen Uyku Süreleri
Yeni doğan (0-2 ay): 16-20 saat
Bebek (2-12 ay): Gece 9-12 saat + gündüz 2-4,5 saat
Oyun çağı (1-3 yaş): 12-13 saat + gündüz şekerlemeleri
Okul öncesi (3-5 yaş): 11-12 saat + gündüz şekerlemeleri
Okul çağı (6-12 yaş): 10-11 saat
Ergen (12-18 yaş): 9-9,25 saat
Çocukların yaklaşık %30’u uyku problemi yaşar. Yetersiz uyku, saldırganlık, dürtü kontrolü, öğrenme ve hafıza problemleri, ruh hali ve dikkat sorunlarına yol açabilir.
Ergoterapide Uykuya Yaklaşım
Ergoterapi, çocukların uyku-uyanıklık döngüsünü düzenlemeye ve merkezi sinir sisteminin etkinliğini optimize etmeye yardımcı olur. Uyku sorunları, vücut ısısı, metabolizma, bağışıklık ve bilişsel becerileri etkileyebilir. Ergoterapi ile uyku düzeni sağlanarak, öğrenme, hafıza, planlama, karar verme ve enerji seviyeleri desteklenebilir.

